Ανοιχτά δεδομένα στην Ελλάδα

Τις τελευταίες μέρες βρίσκω ανοιχτά δεδομένα (είτε ως API είτε ως στατικά dataset), και με πολύ vibe coding και λίγο πείραγμα με το χέρι φτιάχνω visualization, τα οποία μπορείτε να βρίσκετε στη σελίδα των projects. Προγράμματα με ανοιχτά δεδομένα έγραφα από παλιά, αλλά πλέον με το AI είναι πολύ εύκολο να χαλαρώσω ένα βράδυ φτιάχνοντας στα γρήγορα μια σελίδα που οπτικοποιεί κάποιο dataset που βρίσκω ενδιαφέρον.

Με αυτή την αφορμή, θα αφήσω εδώ κάποιες σκέψεις σχετικά με τα ανοιχτά δεδομένα στη χώρα μας.

Για όποιον ψάξει για ενδιαφέροντα dataset για να οπτικοποιήσει, γίνεται γρήγορα προφανές ότι τα ανοιχτά δεδομένα δεν είναι πρώτη προτεραιότητα στην Ελλάδα. Δύο από τις “κεντρικές” σελίδες με ελληνικά ανοιχτά δεδομένα είναι το data.gov.gr και το statistics.gr. Υπάρχουν τα παρακάτω μοτίβα προβλημάτων:

• Εγκατελειμένα dataset: dataset που έχουν δεδομένα μέχρι κάποιο έτος, και μετά σταμάτησαν να τα ανανεώνουν.
• Dataset αντί για API: κάποια δεδομένα έχει νόημα να ανανεώνονται συχνά (πχ κάθε μέρα), αντί να είναι στατικά
• Ακατάλληλα data format: Πολλά dataset διατίθενται σε ακατάλληλα format, πχ σε excel, doc ή PDF (συνήθως ένα ανά χρονιά, διαφορετικής δομής), αντί να είναι σε κάποιο format πιο κατάλληλο για επεξεργασία.
• “API” που σερβίρει στατικά δεδομένα: Ειδικά το data.gov.gr είναι γεμάτο “API” τα οποία απλά σερβίρουν ένα στατικό αρχείο που δεν ανανεώνεται ποτέ.
• Έλλειψη ανοιχτών δεδομένων: Ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η έλλειψη ανοιχτών δεδομένων.

Γιατί όμως είναι πολύτιμα τα ανοιχτά δεδομένα, ώστε να δικαιολογείται το κόστος συντήρησής τους; Τα ανοιχτά δεδομένα έχουν αναμφίβολα κόστος παραγωγής και συντήρησης. Όμως μπορούν δυνητικά να δώσουν πολλαπλάσια αξία. Αυτό επειδή άνθρωποι μπορούν να χτίσουν επιπλέον αξία γύρω από αυτά (οπτικοποιήσεις, προγράμματα), χωρίς κάποια επιβάρυνση για το κράτος, και να κάνουν προσβάσιμη την πληροφορία στο ευρύ κοινό. Όταν τα ανοιχτά δεδομένα είναι προσβάσιμα σε τόσους ανθρώπους, μπορεί να αξιολογείται η λειτουργία του κράτους πλέον μετρήσιμα και αδιαμφισβήτητα, φέρνοντας στην επιφάνεια παθογένειες.

Έχοντας αυτό στο νου, και επίσης επειδή μου αρέσει η οπτικοποίηση δεδομένων, γράφω μικρά και μεγάλα προγράμματα που βασίζονται σε ανοιχτά δεδομένα της Ελλάδας.

Όχι ότι έχει κάποια σημασία, αλλά μια προσωπική wishlist από ανοιχτά δεδομένα, κατά προτίμηση σε μορφή API θα ήταν:

• Τα αστυνομικά δεδομένα με συντεταγμένες (για παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν εφαρμογή που τα δείχνει στο χάρτη).
• Δεδομένα μετακίνησης (για παράδειγμα το εξαιρετικό Transport for London). Ενώ υπάρχουν API για την τηλεματική του ΟΑΣΑ και του ΟΑΣΘ, δεν υπάρχει για το Μετρό και τον Προαστειακό, ούτε για την ακτοπλοΐα.
• Δεδομένα για την εξυπηρέτηση στα νοσοκομεία